Gids voor advocaten

AI voor advocaten.

Sneller werken binnen de beroepsregels.

Voor advocaten die praktische tijdwinst zoeken zonder verschoningsrecht of confidentialiteit in gevaar te brengen. De NOvA regels bepalen wat kan, deze gids laat zien hoe.

Zet me op de wachtlijst Bekijk de toepassingen

Krijg bericht als er een cursus live gaat

De essentie

Als advocaat draag je geheimhoudingsplicht en verschoningsrecht. Dat betekent dat AI in consumer vorm geen optie is voor cliëntwerk. Dat is duidelijk. Toch is er serieuze tijdwinst mogelijk, mits je de juiste tools inzet.

Deze gids is pragmatisch binnen de Gedragsregels 2018. Geen vrijblijvende theorie. Wel concreet wat wel werkt zoals processtukken concepten, jurisprudentie zoeken, en wat echt niet kan zoals dossiers in ChatGPT Free plakken.

Begin klein. Eigen research, algemene processtukken zonder partijgegevens, NOvA publicaties samenvatten. Schakel naar enterprise tools met verwerkersovereenkomst en eventueel sectortools zoals Harvey of NautaDutilh's AI platform zodra je kantoor daar beleid op heeft.

01 · Toepassingen

Waar AI advocaten echt helpt

Zeven taken waar tijdwinst mogelijk is zonder de beroepsnorm te raken.

01

Processtuk concepten

Feiten en juridische grondslag invoeren, AI levert een dagvaarding of conclusie van antwoord concept. Jij controleert elk wetsartikel en elke ECLI. Structuur bespaart tijd, inhoud blijft jouw werk.

Voorbeeld prompt
Maak een concept dagvaarding wegens toerekenbare tekortkoming. Eisende partij X BV, gedaagde Y BV. Feiten in bijlage. Vordering: nakoming plus schadevergoeding. Nederlandse civiele processtructuur.
02

Dossier doornemen en hoofdlijnen

In een speciale legal AI tool met verwerkersovereenkomst: uploaden, samenvatting per document, belangrijkste quotes uit getuigenverklaringen, chronologie van feiten. Nooit in consumer ChatGPT.

Voorbeeld prompt
Dit is voor gebruik binnen Harvey of vergelijkbaar enterprise systeem. Vraag: maak chronologie van feiten uit deze veertien documenten. Noem per feit bronreferentie. Markeer tegenstrijdigheden.
03

Jurisprudentie onderzoek

Lexis+ AI, Rechtsorde AI of Kluwer Navigator AI voor Nederlandse uitspraken. ChatGPT kent nauwelijks Nederlandse rechtspraak accuraat en verzint ECLI's.

Voorbeeld prompt
Geef uitspraken Hoge Raad laatste vijf jaar over afgebroken onderhandelingen in precontractuele fase. Met ECLI en rechtsoverweging die kernregel bevat.
04

Cliëntuitleg in begrijpelijke taal

Juridisch complexe situatie uitleggen aan cliënt. AI helpt met toon en structuur. Gebruik bij algemene onderwerpen zoals erfrecht of arbeidsontslag, nooit met partijgegevens.

Voorbeeld prompt
Leg uit wat een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer is voor een directeur zonder juridische achtergrond. Max 300 woorden. Praktische gevolgen benoemen.
05

Interne memo's en opleidingsnotities

Jurisprudentie samenvatten voor de hele afdeling, nieuwe wetgeving uitleggen voor stagiairs. Algemene uitleg, geen specifieke zaken.

06

Processtuk reviewen

AI als tweede lezer voor je eigen concept. Kijkt op consistentie, structuur, tempo. Vraag: waar is het betoog zwak? Welke argumenten van tegenpartij niet weerlegd? Binnen enterprise tool alleen.

07

NOvA, tuchtrechtelijk en publicaties volgen

Advocatenblad artikelen samenvatten, nieuwe NOvA uitspraken volgen. Publieke informatie, geen cliëntcontext.

02 · Stack

Tools die geschikt zijn voor de advocatuur

Een stack die zich bewezen heeft. Meer hoef je niet te leren.

01 Harvey AI

Harvey

Waarvoor

Enterprise legal AI voor grote kantoren. Document review, research, concept stukken.

Kosten

Enterprise pricing, vanaf ongeveer honderd gebruikers

Tip

Voor kantoren met veel litigation of M&A. Pilot met één praktijkgroep voor bredere uitrol.

02 LexisNexis

Lexis+ AI

Waarvoor

Juridische research AI met Nederlandse jurisprudentie en literatuur.

Kosten

Bovenop Lexis abonnement

Tip

Sta eerst op ECLI verificatie. Altijd klik door naar de uitspraak voor overname in processtuk.

03 Anthropic

Claude

Lees meer
Waarvoor

Langere documenten. Enterprise versie met verwerkersovereenkomst voor dossiergebruik.

Kosten

Team vanaf 25 dollar per gebruiker, Enterprise op maat

Tip

Enterprise met zero data retention voor client work. Vraag je kantoor om juiste tier.

04 Microsoft

Microsoft 365 Copilot

Lees meer
Waarvoor

Word, Outlook, Teams integratie binnen kantoor M365 tenant.

Kosten

Via bedrijfslicentie

Tip

Schakel externe data sharing uit. Werkt binnen je tenant met data residency in EU.

05 Diverse Nederlandse uitgevers

Kluwer Navigator AI of Sdu

Waarvoor

Specifieke Nederlandse juridische bronnen met AI laag.

Kosten

Bovenop abonnement

Tip

Essentieel voor Nederlands recht. Engels vocabulaire van generieke tools klopt vaak niet voor Nederlandse context.

Wil je dit structureel leren?

Volg een cursus die je van beginner naar vertrouwd brengt, in je eigen tempo.

Zet me op de wachtlijst
03 · In de praktijk

Een dag op kantoor met AI

Een werkdag als advocaat met AI binnen de beroepsregels.

  1. 08:30 Jurisprudentie check

    Lexis+ AI voor de zaak van vanmiddag. Relevante uitspraken laatste jaar, ECLI's, kernoverwegingen.

  2. 09:30 Conclusie van antwoord

    Concept opgebouwd in Harvey. Structuur en eerste formulering klaar. Jij gaat door op argumentatie en afweging.

  3. 11:00 Cliëntbespreking voorbereiden

    Dossier doornemen, drie vragen voor de cliënt, scenario analyse. AI helpt structureren, je eigen aanpak blijft leidend.

  4. 13:00 Cliëntgesprek

    AI gaat uit. Deze tijd is van de cliënt.

  5. 14:30 Memo voor kantoorcollega's

    Nieuwe uitspraak over non concurrentie beding. Samenvatting voor afdeling. Publieke info, geen zaakcontext.

  6. 16:00 Correspondentie

    Brieven aan tegenpartij concepten opstellen. Feitencomplex zonder namen invoeren waar mogelijk, anders binnen enterprise tool.

  7. 17:30 Administratie

    Urenregistratie, emailafhandeling. Copilot helpt met samenvattingen van lange mailketens. Binnen tenant.

Om zeven uur sluit je af. Twee uur geclaimed op wat anders tot elf uur kostte.

04 · Eerlijk

NOvA regels en aansprakelijkheid

De Gedragsregels 2018 en de geheimhoudingsplicht zijn harde kaders.

Geheimhoudingsplicht is absoluut

Geen cliëntnamen, zaaksdetails, strategie in consumer AI. Ook geen indirect herleidbare informatie. Bij twijfel niet doen. Tuchtrechter kijkt streng naar AI gebruik.

Verschoningsrecht en AI

AI leveranciers zijn in beginsel geen derden voor verschoning als je enterprise tier gebruikt met verwerkersovereenkomst. Bij consumer tools is de relatie juridisch troebel. NOvA richtlijn volgen.

AI verzint jurisprudentie

ChatGPT is berucht om hallucinatie van ECLI nummers en wetsartikelen. Elke verwijzing verifiëren via rechtspraak.nl. Een tuchtrechtelijke klacht begint vaak hiermee.

Aansprakelijkheid blijft bij advocaat

Als je een AI concept zonder review indient of met hallucinaties verstuurt, ben jij aansprakelijk. Zowel civiel als tuchtrechtelijk.

Kantoor AI beleid essentieel

Elk advocatenkantoor hoort in 2026 AI beleid te hebben. Welke tools toegestaan, met welke licentie, welke data mag. Zonder dat beleid is gebruik risicovol.

Gedragsregel 3 en zorgvuldigheid

Je mag AI inzetten als hulp, niet als vervanging van zorgvuldig werk. Eindproduct moet voldoen aan zorgvuldigheidsnorm die bij de advocatuur hoort.

05 · Leerpad

Hoe je in drie maanden verantwoord opbouwt

Veiligheid en confidentialiteit eerst, tijdwinst komt vanzelf.

Maand 1

Alleen publieke informatie

Jurisprudentie onderzoek, NOvA publicaties, algemene juridische research. Geen zaakinhoud.

Maand 2

Kantoor AI beleid en enterprise tools

Bespreek met bestuur welke tools toegestaan zijn. Harvey, Lexis+ AI, Claude Team. Pilot met één tool.

Maand 3

Concept processtukken

Met enterprise tool en kantoorbeleid: concepten voor eigen review. Jurisprudentie verwijzingen altijd zelf verifiëren.

Periode 4

Document review in grote dossiers

Harvey of vergelijkbaar voor due diligence, discovery, dossieranalyse. Met duidelijke werkafspraken.

Doorlopend

Advocatenblad en NOvA publicaties volgen

De AI regels voor de advocatuur ontwikkelen nog. Blijf op de hoogte via beroepsorganisatie.

Veelgestelde vragen

Wat advocaten ons vragen

Mag een advocaat ChatGPT gebruiken?

Voor publieke informatie en algemene research: ja. Voor cliëntzaken in consumer ChatGPT: nee. Daar geldt geheimhouding. Alleen enterprise tools met verwerkersovereenkomst, EU data residency en bij voorkeur zero data retention zijn geschikt voor zaakinhoud.

Wat is de NOvA positie op AI gebruik?

De NOvA erkent dat AI een plek heeft in de advocatuur en publiceert handreikingen. Kernpunten: geheimhouding bewaken, aansprakelijkheid behouden, transparantie waar relevant. Check de actuele richtlijnen via advocatenorde.nl.

Is Harvey geschikt voor Nederlandse advocaten?

Harvey is sterk voor Engelstalige dossiers en internationale praktijk. Voor uitsluitend Nederlands werk presteren Nederlandse aanbieders zoals Lexis+ AI en Kluwer Navigator vaak beter op jurisprudentie. Veel kantoren combineren.

Kan AI een pleitnota voor mij schrijven?

Een conceptstructuur en formuleringsvoorstellen zijn haalbaar. Uiteindelijke pleitnota is jouw werk met jouw stem en strategie. Rechters en tegenpartijen merken AI gebruik bij strijdigheid in toon of onbeheerde verwijzingen. Niet acceptabel.

Mag ik Microsoft Copilot gebruiken voor cliëntmail?

Binnen de M365 tenant van je kantoor met data residency EU en juiste licentie: meestal ja, mits kantoorbeleid het toestaat. Controleer dat externe data sharing uitstaat. Vraag IT om bevestiging.

Wat als AI een verkeerd wetsartikel genereert?

Jouw probleem, niet dat van de AI leverancier. Tuchtcolleges zien AI niet als excuus. Elk artikel, elke ECLI zelf verifiëren via officiële bron. Maak daarvan een checklist onderdeel van je werkproces.

Moet ik mijn cliënt vertellen dat ik AI gebruik?

Bij substantieel AI gebruik voor concepten of research: transparantie is goede praktijk. Veel kantoren nemen het mee in kantoor voorwaarden of engagement letter. Cliënt kan dan bezwaar maken indien gewenst.

Hoeveel tijd wint een advocaat met AI?

Realistisch vijf tot tien uur per week in een gemengde praktijk. Vooral op document review, concepten, research. Minder op onderhandelen, pleiten, cliëntwerk. Daar blijft je persoon de kern.

Gerelateerde onderwerpen

Sectoren

Voor jouw vak

Voor specifieke taken

Tools en concepten

Begin vandaag

Leer AI op jouw tempo, zonder ruis

Korte lessen, concrete voorbeelden, geen fluff. Gratis starten. Geen creditcard nodig.

Zet me op de wachtlijst Alle cursussen →
Wachtlijst

Er komt een cursus voor AI voor advocaten. Wil je als eerste bericht?

Laat je gegevens achter en je hoort het zodra er een cursus rond dit onderwerp live gaat. Geen spam, geen nieuwsbrief.

Je kunt je op elk moment weer afmelden via de mail die je krijgt.

Verken Les in AI

Wat is...?

Vergelijken

Voor jouw vak

Voor jou

Voor je werk

Voor je studie

Per sector

Tools

Categorieën

Trainingen