Wat onder geen enkele voorwaarde mag.
Artikel 5 van de AI Act somt de AI praktijken op die in de EU verboden zijn. Geen overgang, geen uitzondering: deze toepassingen mogen sinds 2 februari 2025 niet meer. De boete loopt op tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Cursus + AI register template. SLIM subsidie mogelijk.
Verboden AI is de zwaarste categorie. De wetgever beschouwt deze toepassingen als onaanvaardbaar voor een democratische samenleving.
Voor de meeste Nederlandse organisaties is dit gelukkig geen issue. Maar check één keer goed: gebruikt jouw HR tool emotieherkenning? Zet je AI in voor algemene gedragsclassificatie? Dan moet er actie komen.
Artikel 5 lid 1 noemt acht specifieke verboden. Per categorie: wat het inhoudt en concrete voorbeelden.
AI die subliminale technieken inzet of bewust kwetsbaarheden uitbuit om gedrag wezenlijk te beïnvloeden op een manier die de persoon schade berokkent. Denk aan gericht gokken stimuleren bij verslaafden of kwetsbare kinderen tot aankopen aanzetten.
AI die kwetsbaarheden van personen of groepen uitbuit door leeftijd, beperking of socio economische situatie, op een manier die schadelijk gedrag veroorzaakt.
Algemene beoordeling of classificatie van mensen op basis van sociaal gedrag of voorspelde persoonlijke kenmerken, met nadelige gevolgen in een ongerelateerde context.
AI die voorspelt of iemand crimineel zal worden, uitsluitend op basis van profiling of persoonlijkheidskenmerken. Bewijsgestuurde misdrijfanalyse blijft toegestaan.
Het opbouwen of uitbreiden van een database voor gezichtsherkenning door ongericht scrapen van internet of CCTV beelden. Dit raakt Clearview AI achtige toepassingen.
AI die emoties of intenties afleidt uit biometrische gegevens van medewerkers of leerlingen. Uitzondering: medische of veiligheidsredenen.
AI die mensen categoriseert op ras, politieke overtuiging, religie, seksuele oriëntatie of vakbondslidmaatschap op basis van biometrische gegevens.
Live biometrische identificatie in de openbare ruimte voor rechtshandhaving, met zeer beperkte uitzonderingen (vermiste kinderen, terrorisme, ernstige misdrijven met rechterlijke toets vooraf).
Onze cursus dekt artikel 4. In een middag aantoonbaar geletterd. Met certificaat.
Wat NIET onder verboden AI valt, terwijl mensen dat vaak denken.
Emotieherkenning is alleen verboden op werkvloer en in onderwijs. Marketinganalyse van publieksreacties op een commercial mag wel, mits met toestemming.
Voorspellende politie op basis van feitelijke patronen (bv. inbraakhotspots op basis van historische data) is niet verboden. Alleen pure profiling op persoonskenmerken.
Je gezicht ontgrendelt je telefoon? Mag. Biometrie voor toegang tot je eigen account is geen verboden categorisatie.
Een AI verkoopassistent die je probeert te overtuigen is niet verboden. Verboden zijn alleen technieken die schade veroorzaken én subliminaal werken.
Stop direct met gebruik en documenteer dat je het hebt aangepast. De toezichthouder kan dwangsommen of boetes opleggen, maar bewust meewerken aan herstel weegt mee in de strafmaat.
Voor de meeste verboden ja. Bijvoorbeeld emotieherkenning op de werkvloer geldt voor elke werkgever, ongeacht of die publiek of privaat is. Social scoring is specifiek gericht op overheden. Real time biometrische identificatie geldt voor rechtshandhaving.
Op werkvloer en in onderwijs is het verboden, met uitzondering van medische of veiligheidsredenen. Een AI die agressie op een schoolplein detecteert mag dus wel, een AI die de aandacht van leerlingen meet niet.
Via toezicht, klachten en eigen onderzoek. Klokkenluiders zijn beschermd. De AP heeft sinds 2025 bevoegdheden om systemen te inspecteren en boetes op te leggen. De eerste boetes worden verwacht in 2026.
Cursus + AI register template + beleidsdocument. SLIM subsidie maximaal 80 procent.
Vrijwel elke organisatie moet aan de AI Act voldoen vóór augustus 2026. Laat je gegevens achter en je krijgt gerichte updates over deadlines, sjablonen en cursussen. Geen spam, geen nieuwsbrief.
Vanaf dan gelden de zwaarste verplichtingen. Begin nu.
Doe de gratis quickscanSLIM subsidie tot 80% mogelijk