EU AI Act · Nederland · 2026

De AI Act in begrijpelijk Nederlands.

Wat je moet weten, wat je moet regelen, en hoe je je team in een middag geletterd maakt.

Vanaf 2 augustus 2026 gelden de zwaarste verplichtingen van de Europese AI verordening. De boetes lopen op tot 35 miljoen euro. Maar 7 procent van de Nederlandse ondernemers weet wat de regels precies inhouden. Deze gids verandert dat.

Start de geletterdheidscursus Doe de quickscan

Gratis. Met SLIM subsidie maximaal 80% vergoed.

2 aug 2026
Hoog risico in
€35M
Max boete
85%
Valt buiten hoog risico
Sinds feb 2025
Artikel 4 geldt
De essentie

De AI Act is de Europese wet die regelt hoe AI ontwikkeld en gebruikt mag worden. Niet om innovatie te stoppen, wel om grondrechten en veiligheid te beschermen.

De wet werkt met vier risicocategorieën: verboden, hoog risico, beperkt risico en minimaal risico. Voor de meeste organisaties is hun ChatGPT en Copilot gebruik minimaal risico, maar moeten ze wel zorgen voor AI geletterdheid (artikel 4) en een AI register.

Wie hoog risico AI inzet (HR sollicitatieselectie, kredietscoring, biometrie, beoordelingen in onderwijs en zorg) krijgt zwaardere verplichtingen: conformiteitsbeoordeling, AI register, FRIA en menselijke controle.

01 · Begrijp de wet

Wat is de AI Act eigenlijk

Start hier als je net begint. Wat staat erin, wanneer geldt het, welke systemen vallen onder welke regels en wat zijn de boetes.

Wat is de AI Act

Het hele verhaal in vijf minuten. Doel, structuur, wie het maakt.

Tijdlijn en deadlines

Welke fase ingaat wanneer. Van februari 2025 tot augustus 2027.

De 4 risicocategorieën

Verboden, hoog risico, beperkt en minimaal. Plus wat onder welke valt.

Verboden AI praktijken

Social scoring, emotieherkenning op werk en in onderwijs, manipulatie.

Hoog risico AI systemen

HR, kredietscoring, biometrie, kritieke infrastructuur. De zware regels.

Beperkt risico

Chatbots, deepfakes en AI gegenereerde content. Transparantieplicht.

Minimaal risico

85 procent van alle AI. Spamfilter tot tekstvoorspelling. Geen extra eisen.

GPAI: ChatGPT, Claude, Copilot

General Purpose AI. Wat geldt voor de fundament modellen die we elke dag gebruiken.

Aanbieder vs gebruiksverantwoordelijke

Welke rol heb jij? Dat bepaalt 90 procent van je verplichtingen.

Boetes en sancties

Tot 35 miljoen euro of 7 procent van de jaaromzet. Met voorbeelden.

Wie houdt toezicht

De Autoriteit Persoonsgegevens en sectorspecifieke toezichthouders.

AVG vs AI Act

Twee wetten, één AI systeem. Hoe ze samenwerken en wanneer je beide moet toepassen.
02 · Artikel 4 · Geletterdheid

AI geletterdheid is verplicht

Sinds februari 2025 moet elke organisatie aantonen dat medewerkers AI geletterd zijn. Geen formele certificering nodig, wel een document, training of e-learning die je kunt overleggen. Dit is het stuk waar de meeste organisaties beginnen.

Artikel 4 uitgelegd

De letterlijke tekst, wat eronder valt en hoe je het in de praktijk invult.

Wat is AI geletterdheid

Welke kennis je medewerkers moeten hebben volgens de wet.

Onze AI geletterdheidscursus

Voor je hele team. Compliant in een middag. Met certificaat.

AI geletterdheid toets

Test wat je medewerkers nu al weten. Gratis. Resultaat in 5 minuten.

SLIM subsidie

Krijg tot 80 procent van de trainingskosten vergoed. Hoe je het aanvraagt.
03 · Aan de slag

Wat je moet regelen

Concrete documenten en processen die je vóór augustus 2026 op orde moet hebben. Met templates die je direct kunt gebruiken.

AI Act checklist (10 stappen)

Van AI inventarisatie tot governance. Concreet doorlopen in een dagdeel.

AI Act quickscan

5 minuten. Krijg een rapport waar je organisatie staat en wat je moet doen.

AI register template

Verplicht: een overzicht van alle AI systemen die je inzet. Met vrij te gebruiken sjabloon.

AI beleidsdocument

De afspraken voor medewerkers over toegestaan AI gebruik. Compleet voorbeeld.

Conformiteitsbeoordeling

Voor hoog risico AI: wat het is, wie het uitvoert en hoe je je voorbereidt.
04 · Voor jouw sector

De AI Act per sector

Wat geldt voor jouw sector? Welke gebruiksgevallen vallen onder hoog risico? En welke leveranciers in jouw markt zijn al voorbereid.

HR en recruitment

De eerste sector waar de wet hard raakt.

Zorg

Medische hulpmiddelen, triage, beslisondersteuning.

Onderwijs

Toelating, beoordeling en geautomatiseerde toetsanalyse.

Juridisch

Advocatuur, contracten en bewijsvoering met AI.

Financiële sector

Kredietscoring, verzekeringen, fraudedetectie.

Overheid

Burgerdienstverlening, handhaving, beslisondersteuning.

MKB

Lichtere eisen, maar wel verplicht. Praktisch overzicht.

Marketing en sales

Personalisatie, profilering en deepfake content.
05 · Per AI tool

Wat geldt voor de tools die je al gebruikt

ChatGPT, Microsoft Copilot, Claude, Gemini: dit zijn General Purpose AI systemen. Hier lees je wat de AI Act betekent voor het gebruik in jouw organisatie.

ChatGPT onder de AI Act

Wat mag wel en niet, en hoe je het verantwoord inzet.

Microsoft Copilot

In Word, Excel, Teams. Wat moet je regelen voor de werkvloer.

Claude

Anthropic AI gebruiken binnen de regels van de AI Act.

Google Gemini

In Workspace en als chatbot. Compliance overwegingen.
Veelgestelde vragen

Snel antwoord op de meest gestelde vragen

Wanneer gaat de AI Act precies in?

In fases. Verboden AI praktijken en de geletterdheidsplicht (artikel 4) gelden al sinds 2 februari 2025. Hoog risico AI systemen en de meeste organisatieverplichtingen gaan in op 2 augustus 2026. Volledig van kracht is de wet vanaf 2 augustus 2027.

Geldt de AI Act ook voor het MKB?

Ja, voor elke organisatie binnen de EU die AI ontwikkelt of gebruikt. Voor het MKB gelden lichtere eisen en lagere boetes, maar artikel 4 (AI geletterdheid) geldt onverkort.

Wat moet ik vandaag al doen?

Drie dingen: 1) een AI register opstellen met alle AI tools die je gebruikt, 2) zorgen dat medewerkers AI geletterd zijn, 3) een AI beleid opstellen. Met de quickscan op deze pagina krijg je een rapport waar je staat.

Is ChatGPT verboden onder de AI Act?

Nee. ChatGPT is een GPAI (General Purpose AI) systeem. Voor gebruikers gelden geen zware verplichtingen, wel artikel 4 (geletterdheid) en transparantieverplichtingen bij gegenereerde content. OpenAI heeft als aanbieder zwaardere verplichtingen.

Hoe hoog zijn de boetes?

Maximaal 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet voor verboden AI. Voor overige overtredingen (waaronder schending artikel 4) maximaal 15 miljoen of 3 procent. Voor het MKB gelden lagere maximumboetes.

Wie houdt toezicht in Nederland?

De Autoriteit Persoonsgegevens is de hoofdtoezichthouder, samen met sectorspecifieke toezichthouders zoals DNB en AFM voor financiële sector en de IGJ voor de zorg.

Gerelateerde onderwerpen

Sectoren

Voor jouw vak

Voor specifieke taken

AI Act compliance

Word AI Act ready

Je hele team AI Act compliant in een middag

De geletterdheidscursus dekt artikel 4. Met certificaat en AI register template. Voor heel je organisatie. SLIM subsidie mogelijk.

Start de cursus Doe eerst de quickscan →
AI Act compliance · NL

Begrijp de wet

Artikel 4 · Geletterdheid

Aan de slag

Per sector

Per AI tool

2 augustus 2026

Vanaf dan gelden de zwaarste verplichtingen. Begin nu.

Doe de gratis quickscan

SLIM subsidie tot 80% mogelijk

Verken Les in AI

Wat is...?

Vergelijken

Voor jouw vak

Voor jou

Voor je werk

Voor je studie

Per sector

Tools

Categorieën

Trainingen