Wat overtreding kost en wie je het kan opleggen.
De boetes onder de AI Act zijn substantieel. Voor verboden AI loopt het op tot 35 miljoen euro of 7 procent van je wereldwijde jaaromzet. Voor het MKB gelden lagere maxima, maar ook die kunnen pijnlijk zijn. Hier lees je welke overtredingen welke boete opleveren en hoe handhaving in Nederland werkt.
Cursus + AI register template. SLIM subsidie mogelijk.
Drie boetecategorieën, oplopend met de ernst van de overtreding. Plus aparte regels voor het MKB die rekening houden met draagkracht.
Per mei 2026 zijn er nog geen Nederlandse AI Act boetes opgelegd. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft aangegeven eerst te willen waarschuwen en begeleiden, maar reken er niet op dat dat voor altijd zo blijft.
De AI Act onderscheidt drie boetecategorieën, gerangschikt naar ernst.
Het zwaarste tarief. Geldt voor het gebruik van AI praktijken die artikel 5 verbiedt: social scoring, ongerichte gezichtsherkenning, emotieherkenning op werk en in onderwijs, manipulatieve AI. Hoger van de twee bedragen wordt opgelegd.
Voor het niet voldoen aan eisen voor hoog risico AI, voor het schenden van transparantieverplichtingen, voor het niet hebben van een conformiteitsbeoordeling én voor schending van artikel 4 (geletterdheid). De brede middencategorie waar de meeste boetes vallen.
Voor het verstrekken van onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan toezichthouders, notified bodies of in de EU database. Inclusief het te laat melden van incidenten.
De wetgever houdt rekening met draagkracht. Voor kleinere ondernemingen lagere maxima.
Voor SMEs (micro, klein en middelgroot) geldt het láágste van de twee bedragen, niet het hoogste. Voor een eenmanszaak betekent dat in de praktijk altijd het percentage van de omzet, niet het absolute miljoenenbedrag.
Een bedrijf met 2 miljoen omzet riskeert maximaal 140.000 euro voor verboden AI (7 procent) of 60.000 voor overige overtredingen (3 procent). Pijnlijk maar niet existentieel.
Opzet, recidive, weigering om mee te werken aan onderzoek, schade aan grote groepen. Verzwarend bovenop de basisboete.
Tijdige melding van incidenten, eigen onderzoek en herstel, samenwerking met toezichthouder, vrijwillige stop met overtreding. Kunnen boete fors verlagen of voorkomen.
Onze cursus dekt artikel 4. In een middag aantoonbaar geletterd. Met certificaat.
Boetes zijn het ultieme middel. Hier komt het in praktijk vaak op neer.
De Autoriteit Persoonsgegevens en sectorale toezichthouders kiezen vrijwel altijd voor een waarschuwing en hersteltermijn voordat ze beboeten. Negeer die waarschuwingen niet.
Voordat een boete valt, krijg je vaak een last onder dwangsom: je krijgt een termijn om iets te herstellen, daarna loopt een dwangsom per dag op. Effectiever dan een eenmalige boete.
Onafhankelijk van de boete kan de toezichthouder besluiten een overtreding publiek te maken. Voor reputatiegevoelige sectoren (zorg, onderwijs, financieel) is dat vaak zwaarder dan de boete zelf.
Naast boetes is er civielrechtelijke aansprakelijkheid. Iemand die schade lijdt door een hoog risico AI systeem kan jouw organisatie civielrechtelijk aanspreken, soms naast de boete.
Per mei 2026 nog geen Nederlandse boete opgelegd. Naar verwachting komen de eerste boetes na augustus 2026, wanneer de hoog risico verplichtingen volledig afdwingbaar zijn. Voor schending artikel 4 kan al eerder een boete vallen.
De Autoriteit Persoonsgegevens is hoofdtoezichthouder. Voor specifieke sectoren: DNB en AFM voor financieel, IGJ voor zorg, IND/KMar voor migratie. Bij overlap leidt de meest betrokken toezichthouder.
Nee, boetes lopen aan de organisatie, niet aan personen. Wel kan de bestuurder bij grove nalatigheid persoonlijk aansprakelijk worden gehouden via civiel recht of bestuursrechtelijke maatregelen.
Boetes zijn vrijwel nooit verzekerbaar. Wel verzekerbaar zijn de gevolgschade van een AI incident (claims van betrokkenen) en de kosten van crisis management. Check je polis hierop.
Direct intern documenteren, leveranciers informeren, het systeem aanpassen of stopzetten, en bij significante impact zelf melden bij de toezichthouder. Tijdig zelfmelden is bijna altijd strafverzachtend.
Cursus + AI register template + beleidsdocument. SLIM subsidie maximaal 80 procent.
Vrijwel elke organisatie moet aan de AI Act voldoen vóór augustus 2026. Laat je gegevens achter en je krijgt gerichte updates over deadlines, sjablonen en cursussen. Geen spam, geen nieuwsbrief.
Vanaf dan gelden de zwaarste verplichtingen. Begin nu.
Doe de gratis quickscanSLIM subsidie tot 80% mogelijk