Bijlage III

Hoog risico AI systemen.

De categorie met de zwaarste verplichtingen.

Hoog risico AI raakt de fundamentele rechten of veiligheid van mensen. Denk aan AI die beslist over je sollicitatie, je hypotheek, je toelating tot onderwijs of je rechten als burger. Voor deze systemen geldt het volledige pakket aan verplichtingen onder de AI Act.

Cursus + AI register template. SLIM subsidie mogelijk.

De essentie

Bijlage III van de AI Act somt de hoog risico systemen op. Acht categorieën, tientallen specifieke gebruiksgevallen. Wat ze gemeen hebben: er staat veel op het spel voor de betrokken persoon.

Voor deze systemen moet je een conformiteitsbeoordeling doen, technische documentatie aanleveren, registratie in een EU database doen, menselijke controle inbouwen en bij gebruiksverantwoordelijke ook een FRIA opstellen.

01 · De acht categorieën

Wat valt onder hoog risico

Bijlage III noemt acht categorieën met concrete gebruiksgevallen. Dit zijn de praktijkvoorbeelden.

01

Biometrische identificatie en categorisatie

Real time of achteraf gebruik van biometrie buiten een een op een verificatie. Denk aan toegangscontrole met gezichtsherkenning op grote schaal, of biometrische emotieherkenning waar wel toegestaan.

02

Kritieke infrastructuur

AI die het beheer en de werking van kritieke digitale infrastructuur, weg verkeer, water, gas en elektriciteit ondersteunt. Een storing kan grote maatschappelijke impact hebben.

03

Onderwijs en beroepsopleiding

AI voor toelating, plaatsing, evaluatie van leerresultaten, monitoring van verboden gedrag tijdens examens. Dit is breed: een algoritme dat het beste examen voor een leerling selecteert valt er ook onder.

04

HR, recruitment en arbeidsrelaties

AI voor werving (CV scanning, sollicitatie videos), promotie- of ontslagbeslissingen, taakverdeling op basis van gedrag, prestatie monitoring en evaluatie. De HR sector wordt hierdoor als eerste fors geraakt.

05

Toegang tot essentiële private en publieke diensten

Kredietscoring, verzekeringsbeoordeling (leven en zorg), prioritering van noodhulp, evaluatie van uitkeringsaanvragen, woningtoewijzing. AI die meebeslist over toegang tot wat mensen nodig hebben.

06

Rechtshandhaving

AI voor risicobeoordeling van personen op recidive of dadergelijkheid, leugendetector, polygraaf, evaluatie van bewijsstukken, profilering in onderzoek. Specifiek voor politie en justitie.

07

Migratie, asiel en grenscontrole

AI voor risicobeoordeling van migranten of asielzoekers, leugendetector aan grenzen, beoordeling van asielaanvragen, monitoring aan grenzen. Specifiek voor IND, KMar.

08

Rechtsbedeling en democratische processen

AI die rechters of administratieve autoriteiten ondersteunt bij onderzoek of toepassing van wetgeving op concrete feiten. Ook AI die kiezersgedrag of verkiezingsuitslagen beïnvloedt.

02 · Verplichtingen

Wat je moet regelen voor hoog risico AI

Verplichtingen lopen op afhankelijk van je rol (aanbieder of gebruiksverantwoordelijke). Dit moet sowieso.

Conformiteitsbeoordeling

Voor de meeste hoog risico systemen is een interne beoordeling voldoende. Voor sommige categorieën (biometrie, kritieke infrastructuur) is een externe beoordeling vereist door een notified body.

Technische documentatie

Een uitgebreid dossier per hoog risico systeem: beschrijving, trainingsdata, beoogde gebruikers, prestatie indicatoren, identificatie en beheersing van risico's, menselijke controle.

EU database registratie

Aanbieders registreren hun hoog risico systeem in een centrale EU database (EUDAMED achtig). Gebruiksverantwoordelijken registreren hun gebruik bij sommige categorieën.

FRIA voor gebruiksverantwoordelijken

Fundamental Rights Impact Assessment: een beoordeling van impact op grondrechten. Verplicht voor publieke organisaties en private organisaties die essentiële diensten leveren. Combineer met DPIA (AVG).

Menselijke controle

Een hoog risico AI mag niet zonder betekenisvolle menselijke interventie functioneren. Een 'mens in de loop' moet de output kunnen beoordelen en overrulen.

Monitoring en logging

Continue monitoring van prestaties, automatische logging van events. Bij significante incidenten of fouten: rapportage aan toezichthouder binnen 15 dagen.

Wil je dit voor je hele team regelen?

Onze cursus dekt artikel 4. In een middag aantoonbaar geletterd. Met certificaat.

Maak je team AI Act compliant
04 · Eerlijk

Veelgemaakte vergissingen

Misvattingen over hoog risico AI die je beter kunt vermijden.

Je bouwt het zelf vs koopt het in

Maakt veel uit. Een ATS systeem inkopen bij een leverancier? Jij bent gebruiksverantwoordelijke. Hetzelfde fine-tunen op je eigen data? Mogelijk word jij aanbieder, met veel zwaardere verplichtingen.

Niet elk hoog risico kost een fortuin

Een kleine MKB met een hoog risico systeem heeft lichtere uitvoeringseisen (proportionaliteit). De documentatie kan beknopter, een FRIA korter. Het is niet altijd duizenden uren werk.

Bestaande systemen ook

AI systemen die voor 2 augustus 2026 al draaien moeten ook compliant zijn. Geen grandfather clause behalve voor systemen die niet significant wijzigen.

Conformiteit is geen keurmerk

Een CE markering op een hoog risico AI systeem betekent niet dat het 'goedgekeurd' is door een toezichthouder. Het is een verklaring van de aanbieder dat hij voldoet aan de eisen.

Veelgestelde vragen

Wat organisaties ons vragen

Hoe weet ik zeker dat mijn systeem hoog risico is?

Check bijlage III woord voor woord. Als jouw gebruiksgeval er staat: hoog risico. Twijfel je? Documenteer je redenering en kies bij twijfel voor hoog risico (proportioneel uitwerken). Een quickscan geeft snel houvast.

Geldt dit ook voor AI die ik intern bouw?

Ja. Of je een AI inkoopt of zelf bouwt maakt voor de risicocategorie niet uit. Wel voor je rol: bij eigen bouw word je vaak aanbieder, met zwaardere verplichtingen.

Mag ik een hoog risico systeem buiten de EU houden?

Als jouw AI systeem effect heeft op personen in de EU, dan geldt de AI Act. Een Amerikaans gebouwd HR systeem dat Nederlandse sollicitanten beoordeelt valt eronder, ook al staat de server in Texas.

Wat is de FRIA precies?

Fundamental Rights Impact Assessment. Een gestructureerde beoordeling van de impact op grondrechten van mensen die met het AI systeem te maken krijgen. Inhoud: doel, betrokken personen, risico's, beheersmaatregelen, monitoring.

Wanneer is een notified body nodig?

Voor biometrische identificatie en categorisatie van personen, en voor bepaalde hoog risico systemen onder sectorale wetgeving. Voor de meeste andere bijlage III systemen volstaat interne conformiteitsbeoordeling.

Word AI Act ready

AI Act compliant in een middag

Cursus + AI register template + beleidsdocument. SLIM subsidie maximaal 80 procent.

Wachtlijst

Hou me op de hoogte van AI Act ontwikkelingen

Vrijwel elke organisatie moet aan de AI Act voldoen vóór augustus 2026. Laat je gegevens achter en je krijgt gerichte updates over deadlines, sjablonen en cursussen. Geen spam, geen nieuwsbrief.

Je kunt je op elk moment weer afmelden via de mail die je krijgt.

Verken Les in AI

Wat is...?

Vergelijken

Voor jouw vak

Voor jou

Voor je werk

Voor je studie

Per sector

Tools

Categorieën

Trainingen